ورود به پنل کاربری

فایل صوتی: راهنمای موفقیت در مصاحبه دکتری تخصصی

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۷/۳/۱۶ | 
برخی نکات تعیین کننده در زمینه آمادگی و حضور در مصاحبه دکتری تخصصی را در این فایل صوتی با صدای دکتر حمزه خواستار بشنوید. 

 


 
24 نکته اساسی برای موفقیت در مصاحبه دکتری 
دکتر حمزه خواستار؛ عضو هیات علمی دانشکده مدیریت دانشگاه خوارزمی 
 
اگر جزو کسانی هستید که در آزمون دکترا مجاز به انتخاب رشته شده اید و به احتمال زیاد به یک یا چند مصاحبه دکترا دعوت خواهید شد، باید به شما تبریک بگوییم؛ چرا که در صورت موفقیت در این مرحله وارد عالی ترین مقطع آموزشی در کشور خواهید شد. البته حتما در جریان هستید که بخش زیادی از موفقیت شما وابسته به این است که در این مرحله یعنی مصاحبه تخصصی به خوبی عمل کنید و آمادگی لازم را برای آن داشته باشید.
در ادامه چندین نکته حیاتی در خصوص موفقیت در مصاحبه تخصصی دکتری را با هم بررسی خواهیم کرد؛ مواردی که ذکر خواهند شد سوالاتی هستند که شما در مصاحبه دکترا با یک یا چندین مورد از آنها رو به رو خواهید شد. این توضیح را هم به یاد داشته باشید که مواردی که ذکر می شوند حاصل شرکت اینجانب در جلسات مصاحبه تخصصی دکترای مدیریت هم به عنوان مصاحبه شونده و هم به عنوان مصاحبه کننده است.
اولین نکته: رتبه‌ای که در آزمون کتبی دکتری به دست می آورید رابطه مستقیمی با قبولی قطعی شما نخواهد داشت! حتما این مساله را خوب به خاطر بسپارید که اگر رتبه دو رقمی یا یک رقمی هم در آزمون کتبی دکتری به دست آورید هیچ تضمینی برای این نیست که در مصاحبه نیز بدون مشکل قبول خواهید شد. در عمل در مرحله مصاحبه بسیار به ندرت پیش می آید که در مورد رتبه‌ای که در کنکور و آزمون کتبی به دست آورده اید سؤالی پرسیده شود.
نکته دوم: قبل از جلسه مصاحبه لازم است هر گونه مدارک پژوهشی و آموزشی (که بر اساس چارچوب اعلام شده سازمان سنجش حائز امتیازدهی خواهد شد) را به صورت مکتوب و فیزیکی آماده کنید. این موارد شامل مدارک پژوهشی نظیر مقالات و کتابها، مدارک آموزشی، مدرک زبان معتبر، پایان نامه کارشناسی ارشد و توصیه نامه‌های اساتید قبلی شما هستند. این را به خاطر داشته باشید که مدارک مورد نیاز را حتماً در همان جلسه مصاحبه به همراه داشته باشید، چرا که ارزیابی مدارک در همان جلسه انجام شده و نمره شما همان جا تعیین می شود. امکان اینکه بعد از جلسه مصاحبه مدرکی را به دست هیات ارزیابی کننده برسانید وجود ندارد.
نکته سوم: جلسه مصاحبه دکتری معمولاً با معرفی شما شروع می شود. نام و نام خانوادگی تان، رشته تحصیلی که خوانده‌اید، دانشگاهی که مدرک گرفته اید، زمینه‌های پژوهشی که کار کرده‌اید و زمینه‌هایی که مورد علاقه تان هست را به صورت مختصر و مفید بیان کنید. تمرین کنید که نقاط قوت خودتان را در نظر بگیرید. حتماً از قبل مشخص کنید که در معرفی خود چه چیزی خواهید گفت.
نکته چهارم: لازم است که پایان نامه را به صورت فیزیکی در جلسه مصاحبه همراه داشته باشید. معمولاً بعد از بخش معرفی، سؤالاتی از پایان نامه کارشناسی ارشد شما پرسیده می شود. چند روز قبل از مصاحبه حتما پایان نامه خود را مرور کنید تا تسلط بیشتری روی مطالب ارائه شده، روش انجام کار و یافته‌های تحقیق تان داشته باشید. پایان نامه یکی از اسناد مهم برای شما به حساب می آید و باید روی آن مسلط باشید؛ اگر در پاسخ دادن به سؤالات پایان نامه ضعیف عمل کنید نمره مصاحبه تان به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. مقوله روش شناسی پژوهش (روش تحقیق) در رشته ای که می خواهید پذیرفته شوید اهمیت زیادی دارد. احتمال دارد سؤالاتی که از پایان نامه می پرسند مرتبط با روش تحقیق شما باشد.
نکته پنجم: علاوه بر پایان نامه شما باید زمینه‌های کاری مورد علاقه تان را در دوره دکتری مشخص کنید. این بدان معناست که در همان جلسه دکترا نشان بدهید که موضوع مشخص برای انجام پایان نامه دکترایتان را هم دارید. برای مشخص کردن موضوع رساله دکتری، لازم است که طی جست و جو و مشورت‌هایی که قبل از جلسه مصاحبه می گیرید حوزه تخصصی و موضوع مورد علاقه خود را در رشته تخصصی تان مشخص کنید. برای اساتیدی که ارزیاب شما در جلسه مصاحبه دکتری هستند خیلی مهم است که زمینه کاری مشخص و البته جذاب داشته باشید.
نکته ششم: برای آشنایی با اساتیدی که احتمالاً با شما مصاحبه خواهند کرد بهتر است سایت دانشکده‌هایی که دعوت به مصاحبه دکتری می شوید را ببینید. پروفایل اساتید گروه‌های مختلف را بررسی کنید و موضوعات پژوهشی مورد علاقه، مقالات و کتاب‌هایی را که منتشر کرده اند را به خاطر بسپارید.
نکته هفتم: احتمال دارد که سؤالات تخصصی مرتبط به رشته را در جلسه مصاحبه از شما بپرسند؛ در این بخش معمولاً می پرسند جدید ترین مقاله یا آخرین کتابی را که خواندید یا اینکه کتاب‌های مهمی که در این حوزه هستند کدامند؟ اگر فرضاً شما برای مصاحبه رشته مدیریت منابع انسانی در دانشگاه تهران دعوت شده اید، لازم است کتاب‌های اخیری که در این حوزه چاپ شده‌اند را به زبان فارسی حتماً مطالعه کرده و با نویسنده، عنوان و محتوای کتاب آشنا باشید.
نکته هشتم: احتمال دارد که سؤالاتی در حد معرفی یا گفتن علایق به زبان انگلیسی از شما پرسیده شود. اگر مدرک زبان انگلیسی مورد تأیید سازمان سنجش دارید آن را حتماً همراه داشته باشید.
نکته نهم: برای کسانی که در جلسه مصاحبه هستند و شما را ارزیابی می کنند خیلی مهم است که شما انگیزه قوی برای وارد شدن به دوره دکترا داشته باشید. این انگیزه را در صحبت‌ها و رفتارتان حتماً نشان بدهید.
نکته دهم: گرفتن توصیه نامه از اساتید شناخته شده در رشته تخصصی و از مدیران گروه‌ها می تواند بسیار کاربردی باشد. دو یا سه توصیه نامه از اساتید شاخص در حوزه تخصصی خود دریافت کرده و همراه خود داشته باشید که در جلسه مصاحبه ارائه کنید.
نکته یازدهم: برای اساتید مهم است که شما در دوره دکترا به صورت تمام وقت مشغول تحصیل و پژوهش در فضای دانشگاه باشید. باید اطمینان حاصل کنید که دکترا را به عنوان یک بحث پاره وقت نمی بینید و می خواهید بخش اصلی وقت تان را به آن اختصاص بدهید.
نکته دوازدهم: محل تأمین هزینه‌های تحصیلی هم یکی از آیتم‌هایی است که معمولاً در مصاحبه دکترا پرسیده می شود. مسئله تأمین هزینه برای مواردی مثل پردیس‌های دانشگاهی یا دوره‌های شبانه اهمیت بیشتری دارد. باید محرز شود که شما دغدغه‌ای نسبت به تأمین مالی خودتان در دوره دکترا را ندارید.
نکته سیزدهم: سؤال دیگری که در جلسه مصاحبه ممکن است پرسیده شود این است که دانشگاه‌های دیگری که دعوت شده اید کدام ها هستند؛ اگر فرضا شما 3 دانشگاه خوب را در سطح تهران دعوت به مصاحبه شده اید از شما می پرسند که بین این سه دانشگاه در صورت قبولی کدام یک را انتخاب می کنید؛ بایستی بین 3 دانشگاه ترجیحات خودتان را از قبل مشخص کرده باشید. دلیل محکمی هم برای این کار داشته باشید.
نکته چهاردهم: در مورد اینکه پوشش و لباس تان چطور باشد، یک پوشش ساده و آراسته در حد عرف دانشگاهی کافی است. تمرکز بر مسائل دیگر نظیر تخصص و تمرکز پژوهشی خیلی مهم تر از طرز پوشش شماست؛ البته بایستی آراستگی و مطابقت با عرف دانشگاهی را حتماً داشته باشید.
نکته پانزدهم: بحث رزومه پژوهشی و داشتن رزومه قوی یکی از نقاط قوت کلیدی است که حتماً باید آن را داشته باشید. طی چند سال اخیر شاهد هستیم که مجلات هایجک، کم اعتبار و بی اعتبار بسیار زیاد شده‌اند و دانشجویان برای آنکه نشان بدهند مقاله دارند حاضر می شوند مقالات شان را در مجلاتی چاپ کنند که هیچ اعتبار علمی ندارند. به همین دلیل یک نوع جهت گیری منفی نسبت به کسانی که مقالاتشان را در مجلات با اعتبار پایین چاپ کرده‌اند بین اساتید ایجاد شده است. سعی کنید در انتخاب مجله‌ای که مقاله تان را می فرستید بسیار دقت کنید. مجلات معتبر به معنای رزومه قوی تر هستند.
نکته شانزدهم: سعی کنید در صورت امکان کتاب تألیف کنید. جذابیت کتاب برای ارزیابان بسیار بالاست و دوست دارند دانشجویی را بپذیرند که در تألیف کتاب همکاری داشته است.
نکته هفدهم: پژوهش‌های خود را در در یک زمینه خاص متمرکز کنید و از یک شاخه به شاخه دیگر نپرید. اگر شما 10 مقاله پژوهشی داشته باشید بسیار هم خوب است، اما اگر در حوزه های مختلف باشند ممکن است دیدگاه منفی را بین ارزیابان ایجاد کند.
نکته هجدهم: در مورد نحوه امتیاز دهی حتماً باید در نظر داشته باشید کسانی که شما را ارزیابی می کنند فرم‌های مشخصی را از سازمان سنجش دریافت کرده‌اند و بر اساس این فرم ها امتیاز شما را اختصاص می دهند. در  این فرم ها حداقل و حداکثر نمره برای هر آیتم در نظر گرفته شده است؛ بدین ترتیب آزادی عمل اساتید در واقع مشخص و در چارچوب‌های خاصی است.
نکته نوزدهم: مهم ترین بخش در واقع که وجود دارد بخش امتیازات پژوهشی است، شما در بخش مقالات علمی- پژوهشی و گواهی ثبت اختراع و شرکت در جشنواره علمی معتبر حداکثر 22 امتیاز می توانید به دست بیاورید. از چهل امتیازی که برای امتیازات پژوهشی است 22 امتیاز مربوط به این حوزه است، مقالات علمی ترویجی 6 امتیاز دارند یعنی سقف اش 6 امتیاز است. با مقالات چاپ شده در کنفرانس‌ها 4 امتیاز می توانید بگیریدو با تألیف یا ترجمه کتاب نیز 4 امتیاز می توانید بگیرید. با توجه به کیفیت پایان نامه کارشناسی ارشدتان هم تا 4 امتیاز می توانید دریافت کنید. امتیازهای آموزشی هم مرتبط با معدل و کیفیت دانشگاه محل تحصیلی تان در دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد است و اگر مدرک زبان معتبر داشته باشید تا 8 امتیاز را می توانید بگیرید؛ یعنی در واقع این و در نظر داشته باشید که تک تک این نمرات می تواند موفقیت شما را در قبولی در مصاحبه دکترا ایجاد کنند. فرضاً اگر شما مدرک MSRT یا IELTS یا تافل به صورت iBT یا CBT با نمره بالایی داشته باشید می توانید بین 6 تا 8 امتیاز در مصاحبه تخصصی دریافت کرده و یک دفعه چندین رتبه بین افراد دیگری که مصاحبه می شوند بالا خواهید رفت (این آمار مربوط به مصاحبه های سال 1395 است و در سالهای آتی ممکن است تغییراتی داشته باشد).
نکته بیستم: بر اساس تسلط شما در  حوزه تخصصی، نوآوری و دیدگاهی که نسبت به حوزه رشته خودتان دارید، توانایی که در پاسخ به سؤالات داشتید، تعهدتان برای حضور تمام وقت در پژوهش‌ها، شخصیتی که از خودتان نشان دادید و نحوه تعاملی که داشتید، نگرش و اطلاعات گسترده‌ای که دارید بر اساس نظر ارزیابان 30 امتیاز مصاحبه به شما داده می شود؛ یعنی شما می توانید سی امتیاز اینجا را بگیرید که بسیار حیاتی است. بخش عمده ای از رتبه‌های نهایی با این سی امتیاز مشخص می شود.
نکته بیست و یکم: آمادگی این را داشته باشید که با یک مصاحبه وقت گیر رو به رو بشوید. امکان دارد شما 8 صبح به دانشگاه مراجعه کنید و نوبت مصاحبه شما 4 عصر باشد. این یک امر طبیعی است چرا که دانشگاه‌ها در برنامه ریزی شان برای جلسه مصاحبه تمام داوطلبان در یک یا چند رشته را دعوت می کنند و به ترتیب ثبت نامی که ابتدای روز مصاحبه انجام شده افراد را دعوت می کنند. پس آمادگی این را داشته باشید که زمان مصاحبه ممکن است طول بکشد.وارد جلسه مصاحبه که شدید به هیچ وجه خستگی خودتان را نشان ندهید، به ساعت نگاه نکنید و سعی کنید مصاحبه را تا آخرین لحظه ادامه دهید.
نکته بیست و دوم: نفع اساتید در جذب بهترین دانشجوهاست و مطمئناً اگر شایستگی آن را داشته باشید اساتید شما را به عنوان فرد برگزیده معرفی خواهند کرد. نشان بدهید که شما کاندیدای با ارزش برای دوره دکترا هستید؛ باید این را اثبات کرده و در تمام طول مصاحبه فقط روی این هدف تمرکز کنید.
نکته بیست و سوم: اگر مهارت‌های خاصی مثل زبان انگلیسی (یا زبان‌های دیگر) یا مهارت های فناورانه دارید چنانچه فرصتی پیش آمد حتما روی آنها تمرکز کنید. در جلسه دکترا نشان دهید که روحیه معلمی برای استاد شدن و تدریس در دانشگاه‌ها و روحیه پژوهش گری برای انجام تز دکترا را دارید.
نکته بیست و چهارم: اینکه آمادگی سؤالات عجیب وغریب را داشته باشید!  اگر سؤال عجیبی پرسیدند نگران نشوید؛ ممکن است یکی از استادان از شما بپرسد که اصلاً چرا آمدید این رشته، برو دانشگاهی که کارشناسی ارشد خواندید. ممکن است با لحن خیلی قاطع هم این را به شما بگوید. یا مثلاً به شما بگوید به نظرت سنت خیلی کم نیست برای دکترا (یا برعکس ممکن است بپرسند که سن و سالت برای دکتری خیلی زیاد نیست؟). در این مواقع آرامشتان را حفظ کنید؛ چرا که بسیاری از این سؤالات، تکنیک هایی برای سنجش روحیه و توان شما در موقعیت‌های فشار روانی هستند. در چنین شرایطی شما باید با متانت و حفظ آرامش متناسب با سؤالی که استاد می پرسد جواب بدهید.
برایتان آرزوی موفقیت دارم!


کد امنیتی را در کادر بنویسید    
کلیدواژه ها: مصاحبه دکتری | دانشگاه خوارزمی | دکتری | پردیس بین‌الملل | حمزه خواستار |

دفعات مشاهده: 846 بار   |   دفعات چاپ: 11 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر